Κοχλιακά Εμφυτεύματα

Κοχλιακό εμφύτευμα

Κοχλιακό εμφύτευμα

Το κοχλιακό εμφύτευμα είναι μια ηλεκτρονική συσκευή που συμβάλλει στη μερική αποκατάσταση της ακοής των ατόμων που έχουν υποστεί σοβαρή έως και πολύ σοβαρή απώλεια ακοής και δεν μπορούν να αποκομίσουν κάποιο όφελος από τα συμβατικά ακουστικά βοηθήματα. Εμφυτεύεται από τον χειρουργό ωτορινολαρυγγολόγο στο έσω αυτί και ενεργοποιείται μέσω μιας συσκευής που τοποθετείται εξωτερικά.

Σε αντίθεση με τα ακουστικά βαρηκοΐας, το κοχλιακό εμφύτευμα δεν καθιστά ισχυρότερο ή ευκρινέστερο τον ήχο. Αντιθέτως, η εν λόγω ηλεκτρονική συσκευή παρακάμπτει τα τμήματα του ακουστικού συστήματος που έχουν υποστεί βλάβη και διεγείρει άμεσα τα ακουστικά νεύρα, δίνοντας τη δυνατότητα αντίληψης του ήχου σε όσους πάσχουν από πολύ σοβαρά προβλήματα ακοής.

Ορισμός της φυσιολογικής ακοής
Το αυτί αποτελείται από τρία τμήματα που παίζουν πολύ σημαντικό ρόλο στο ζήτημα της ακοής: το εξωτερικό (έξω), το μέσο και το εσωτερικό (έσω) αυτί (οὔς). Ο ήχος φτάνει στο πτερύγιο του αυτιού και εισέρχεται στον εξωτερικό ακουστικό πόρο με μορφή ακουστικών κυμάτων. Η τυμπανική μεμβράνη (το γνωστό «τύμπανο» του αυτιού) δονείται ανάλογα με τον ακουστικό ερεθισμό που δέχεται. Η δόνηση μεταδίδεται από το τύμπανο στον κοχλία (το ακουστικό τμήμα του έσω αυτιού) μέσω τριών μικροσκοπικών οστών. Η κίνηση των τριών μικροσκοπικών οστών του μέσου αυτιού προκαλεί ανάλογη δράση στο υγρό του κοχλία. Τα κύματα που δημιουργούνται διεγείρουν περισσότερα από 16.000 τριχωτά κύτταρα, όπως ονομάζονται τα κύτταρα της ακοής.
Η κίνηση των τριχωτών κυττάρων έχει ως συνέπεια την παραγωγή ηλεκτρικού ρεύματος στο ακουστικό νεύρο. Το ηλεκτρικό σήμα, μέσω εγκεφαλικών νευρωνικών διασυνδέσεων, μεταδίδεται σε διάφορες περιοχές του εγκεφάλου, όπου επιτυγχάνεται η αντίληψη του ήχου.

Πώς προκαλείται απώλεια ακοής;
Γίνεται λόγος για απώλεια ακοής τύπου αγωγιμότητας, όταν, για κάποιο λόγο, δεν λειτουργούν φυσιολογικά ο ακουστικός πόρος, η τυμπανική μεμβράνη ή και το μέσο αυτί. Το πρόβλημα μπορεί να αντιμετωπιστεί είτε με φαρμακευτική αγωγή είτε με χειρουργική επέμβαση. Σε ορισμένες περιπτώσεις, χρησιμοποιούνται ακουστικά βαρηκοΐας.
Ωστόσο, πρόβλημα στο έσω αυτί μπορεί να επιφέρει νευροαισθητήρια απώλεια ακοής ή αντιληπτική κώφωση. Συνήθως, προκαλείται βλάβη στα τριχωτά κύτταρα με αποτέλεσμα να μην μπορούν να λειτουργήσουν. Μολονότι ενδέχεται οι ίνες του ακουστικού νεύρου να μην έχουν υποστεί βλάβη και να μπορούν, κατά συνέπεια, να μεταδώσουν ηλεκτρικές ώσεις στον εγκέφαλο, είναι πιθανόν τα κατεστραμμένα τριχωτά κύτταρα να ευθύνονται για τη μη ανταπόκριση των παραπάνω ινών. Η νευροαισθητήρια απώλεια ακοής μπορεί να αποκατασταθεί μόνο με τη βοήθεια κοχλιακών εμφυτευμάτων και όχι μέσω φαρμάκων.

Πώς λειτουργούν τα κοχλιακά εμφυτεύματα;
Τα κοχλιακά εμφυτεύματα παρακάμπτουν τα κατεστραμμένα τριχωτά κύτταρα και μετατρέπουν την ομιλία και τους ήχους του περιβάλλοντος σε ηλεκτρικά σήματα τα οποία στέλνονται στο ακουστικό νεύρο.
Το κοχλιακό εμφύτευμα έχει δύο κύρια τμήματα: α) ένα εσωτερικό τμήμα το οποίο αποτελείται από μικρή ηλεκτρονική συσκευή η οποία εμφυτεύεται χειρουργικά κάτω από το δέρμα – και πίσω από το αυτί – και η οποία συνδέεται με ηλεκτρόδια που έχουν τοποθετηθεί στο εσωτερικό του κοχλία και β) ένα εξωτερικό τμήμα που περιλαμβάνει επεξεργαστή ομιλίας, μικρόφωνο και μπαταρία και τοποθετείται πίσω από το αυτί.
Το μικρόφωνο συλλαμβάνει τον ήχο και ο επεξεργαστής ομιλίας τον μετατρέπει, με τη σειρά του, σε διακριτά ηλεκτρικά σήματα. Αυτά τα σήματα, οι κώδικες, μεταδίδονται μέσω του δέρματος, με μορφή ραδιοκυμάτων, σε εσωτερικό ηλεκτρονικό δέκτη ο οποίος, στη συνέχεια, διαβιβάζει τα σήματα στα εμφυτευμένα στον κοχλία ηλεκτρόδια. Μέσω του σήματος των ηλεκτροδίων διεγείρονται οι ίνες του ακουστικού νεύρου και στέλνονται πληροφορίες στον εγκέφαλο. Αυτές οι πληροφορίες ερμηνεύονται ως ήχοι με συγκεκριμένο νόημα.
Αξίζει να σημειωθεί ότι ερευνητές του Πανεπιστημίου του Χάρβαρντ και του Ινστιτούτου Τεχνολογίας της Μασαχουσέτης (ΜΙΤ) αναπτύσσουν πρωτοποριακό κοχλιακό εμφύτευμα που θα φορτίζεται ασύρματα και θα λειτουργεί χωρίς εξωτερική υποστήριξη. Η διάρκεια λειτουργίας, μετά από κάθε φόρτιση, προσδιορίζεται στις 8 ώρες περίπου. Πιο συγκεκριμένα, το εμφύτευμα δεν θα διαθέτει εξωτερικό εξοπλισμό, ενώ αντί για εξωτερικό μικρόφωνο θα χρησιμοποιεί το φυσικό «μικρόφωνο» του οργανισμού που βρίσκεται στο έσω αυτί. Με άλλα λόγια, θα χρησιμοποιεί ένα είδος αισθητήρα, ενώ το σήμα που θα παράγει θα φτάνει σε ένα τσιπ που θα έχει εμφυτευθεί μέσα στο αυτί και θα το μετατρέπει σε ηλεκτρικό σήμα που θα περνά, μέσω ηλεκτροδίου, στον κοχλία. Οι ερευνητές σχεδιάζουν, μάλιστα, και έναν πρωτότυπο φορτιστή που θα είναι συμβατός με τα απλά κινητά τηλέφωνα, ώστε να επαναφορτίζεται το τσιπ εύκολα και γρήγορα.

Τα οφέλη των κοχλιακών εμφυτευμάτων
Τα κοχλιακά εμφυτεύματα έχουν σχεδιαστεί μόνο για τα άτομα για τα οποία η χρήση ακουστικού βαρηκοΐας δεν έχει σχεδόν κανένα αποτέλεσμα. Χρησιμοποιούνται σε άτομα ηλικίας 12 μηνών ή και μεγαλύτερα, εκτός εάν η παιδική μηνιγγίτιδα ευθύνεται για την κώφωση.
Οι ωτορινολαρυγγολόγοι αναλαμβάνουν την εμφύτευση αυτών των βοηθημάτων. Ωστόσο, οι ενδιαφερόμενοι θα πρέπει να εξετάσουν αν ο ωτορινολαρυγγολόγος τους ειδικεύεται σε αυτόν τον τομέα. Ο εξειδικευμένος ιατρός είναι αυτός που θα κρίνει κατά πόσο ο ασθενής μπορεί να χρησιμοποιήσει κοχλιακό εμφύτευμα και θα τον ενημερώσει για τα αποτελέσματα μιας τέτοιας χειρουργικής επέμβασης. Στην περίπτωση που ο πάσχων κριθεί κατάλληλος, θα πρέπει να υποβληθεί σε προεγχειρητικό έλεγχο.

Ωτολογικός έλεγχος
Ο ωτορινολαρυγγολόγος εξετάζει τον ακουστικό πόρο και το μέσο αυτί, προκειμένου να βεβαιωθεί ότι δεν τίθεται θέμα ενεργής λοίμωξης ή κάποιας ανωμαλίας που καθιστά αδύνατη την εμφύτευση.

Κλινική εξέταση
Ο ωτορινολαρυγγολόγος υποβάλλει τον πάσχοντα σε κλινική εξέταση μέσω της οποίας θα διασφαλιστεί η ασφαλής εφαρμογή γενικής αναισθησίας.

Ακοολογικός έλεγχος
Ο πάσχων υποβάλλεται σε πλήρη ακοολογικό έλεγχο με σκοπό να προσδιοριστεί το ποσοστό ακοής με και χωρίς τη χρήση ακουστικού βαρηκοΐας.

Ακτινολογικός έλεγχος
Πριν τη χειρουργική επέμβαση, πραγματοποιούνται, συνήθως, ειδικές ακτινολογικές εξετάσεις, όπως αξονική και μαγνητική τομογραφία, έτσι ώστε να αξιολογηθεί η ανατομία του εσωτερικού αυτιού.

Κοχλιακό εμφύτευμα – χειρουργική επέμβαση
Η συγκεκριμένη χειρουργική επέμβαση γίνεται, κατά κανόνα, με γενική αναισθησία. Δεν απαιτείται νοσηλεία του ασθενούς. Πραγματοποιείται τομή πίσω από το αυτί για τη διάνοιξη του μαστοειδούς οστού που οδηγεί στην περιοχή του μέσου αυτιού. Μόλις εξασφαλιστεί η σχετική πρόσβαση, εισάγονται τα ηλεκτρόδια του εμφυτεύματος στον ανοικτό, πλέον, κοχλία. Στη συνέχεια, τοποθετείται πίσω από το αυτί, κάτω από το δέρμα, η ηλεκτρονική συσκευή με τη συστοιχία ηλεκτροδίων.

Τι απαιτείται να κάνει ο πάσχων μετά τη χειρουργική επέμβαση;
Αφού περάσουν αρκετές εβδομάδες μετά τη χειρουργική επέμβαση, τοποθετούνται έξω από το αυτί και ρυθμίζονται καταλλήλως ο επεξεργαστής σήματος, το μικρόφωνο και ο πομπός.
Ο πάσχων εκπαιδεύεται στη φροντίδα του κοχλιακού εμφυτεύματος και μαθαίνει να ακούει τους ήχους με τη βοήθεια αυτής της τεχνολογίας.
Ας σημειωθεί ότι η απώλεια ακοής οφείλεται σε πολλούς λόγους και ο κάθε ασθενής έχει διαφορετικές ανάγκες. Επομένως, είναι λογικό κάποιοι πάσχοντες να χρειάζονται περισσότερο χρόνο εξάσκησης και προσαρμογής στο νέο σύστημα υποβοήθησης της ακοής.
Ο ασθενής οφείλει να υποβάλλεται σε ιατρικό έλεγχο σε τακτά χρονικά διαστήματα. Αυτό είναι απαραίτητο και για τη ρύθμιση του επεξεργαστή ομιλίας.

Τα οφέλη των κοχλιακών εμφυτευμάτων
Οι περισσότεροι ενήλικοι με κοχλιακό εμφύτευμα διαπιστώνουν άμεσα ότι μπορούν να επικοινωνούν αποτελεσματικότερα με τους γύρω τους. Τα παιδιά χρειάζονται χρόνο για να αποκομίσουν τα οφέλη του κοχλιακού εμφυτεύματος, καθώς ο εγκέφαλός τους δεν έχει ακόμη μάθει να ερμηνεύει τα ηλεκτρικά σήματα που λαμβάνει.
Μολονότι τα κοχλιακά εμφυτεύματα δεν συμβάλλουν στην αποκατάσταση της φυσιολογικής ακοής και τα οφέλη ποικίλλουν από άτομο σε άτομο, οι περισσότεροι χρήστες θεωρούν ότι τους βοηθούν να διαβάζουν καλύτερα τα χείλη των συνομιλητών τους και, κατά συνέπεια, να επικοινωνούν αποτελεσματικότερα.
Επίσης, το 90% των ενηλίκων με κοχλιακό εμφύτευμα αντιλαμβάνονται τον λόγο χωρίς τη χρήση οπτικών ενδείξεων.
Οι παράγοντες που καθορίζουν το ποσοστό ωφέλειας από τη χρήση κοχλιακού εμφυτεύματος είναι οι εξής:
α) το διάστημα κώφωσης
β) ο αριθμός των υγιών ινών του ακουστικού νεύρου
γ) το κίνητρο του χρήστη να μάθει να ακούει.
Ο γιατρός ενημερώνει τον πάσχοντα για τη νέα πραγματικότητα που θα διαμορφωθεί μετά τη χειρουργική επέμβαση. Προτού ο χρήστης σχηματίσει άποψη για την αποτελεσματικότητα του εμφυτεύματος, είναι απαραίτητο να συνειδητοποιήσει, επακριβώς, τον χρόνο που θα χρειαστεί να αφιερώσει στην ενασχόληση με το νέο του ακουστικό βοήθημα.
Σπανίως, τα κοχλιακά εμφυτεύματα δεν είναι αποτελεσματικά. Ο υποψήφιος χρήστης οφείλει να ζητήσει από τον ωτορινολαρυγγολόγο σχετικό έντυπο υλικό, όπως φυλλάδια κατασκευαστών κοχλιακών εμφυτευμάτων στα οποία αναλύονται οι προδιαγραφές τους.
Επιπλέον, κρίνεται σκόπιμο ο πάσχων να ενημερωθεί διεξοδικά για τα οφέλη, τους κινδύνους, την ασφάλεια, την αξιοπιστία και την αποτελεσματικότητα των κοχλιακών εμφυτευμάτων. Η συχνότητα με την οποία θα υποβάλλεται σε ιατρικό έλεγχο και η κάλυψη των δαπανών της χειρουργικής επέμβασης από το ασφαλιστικό ταμείο στο οποίο υπάγεται ο υποψήφιος χρήστης είναι, επίσης, ζητήματα τα οποία θα πρέπει να έχει διερευνήσει προηγουμένως.

Κόστος κοχλιακού εμφυτεύματος
Το συνολικό κόστος της χειρουργικής επέμβασης και της συσκευής καλύπτεται πλήρως από τα ασφαλιστικά ταμεία. Σε αυτό θα πρέπει να προστεθούν και οι δαπάνες για τις προεγχειρητικές και μετεγχειρητικές επισκέψεις στον ωτορινολαρυγγολόγο. Για περισσότερες πληροφορίες, οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να επικοινωνούν με το ασφαλιστικό ταμείο τους.

Πηγές πληροφοριών:
http://www.entnet.org/content/cochlearimplants
http://www.naftemporiki.gr/story/764395/protoporiako-asurmato-koxliako-e...

Διαμόρφωση και μετάφραση υλικού: Μαρία Ρίγλη, μεταφράστρια